Język inkluzywny to sposób komunikowania się, który ma na celu uwzględnienie różnorodności i różnic kulturowych, społecznych i płciowych w języku. Polega on na użyciu słów, które nie wykluczają ani nie dyskryminują osób na podstawie ich płci, orientacji seksualnej, pochodzenia etnicznego, religii czy innych cech.
Przykładowe zasady języka inkluzywnego to np. używanie form męsko-żeńskich, np. „pracownicy i pracowniczki” zamiast tylko „pracownicy”, lub stosowanie zamienników neutralnych płciowo, np. „osoby” zamiast „mężczyźni” lub „kobiety”. Istnieją także inne sposoby inkluzywnego języka, takie jak stosowanie zamienników niebinarnych, takich jak „oni/one”, „współpracowników i współpracowniczek” lub „partnerów i partnerek”.
Celem języka inkluzywnego jest stworzenie bardziej równościowego i włączającego języka, który odzwierciedla różnorodność społeczeństwa i pomaga w budowaniu bardziej przyjaznego i tolerancyjnego środowiska dla wszystkich.
Przykłady po angielsku
Przykłady języka inkluzywnego w języku angielskim:
- Używanie słów, które nie określają płci, takich jak „they” zamiast „he” lub „she”. Przykład: „When someone comes to the office, they should sign in at the reception desk.” (Zamiast: „When a man comes to the office, he should sign in at the reception desk.”)
- Używanie zamienników neutralnych, takich jak „police officer” zamiast „policeman” lub „police woman”. Przykład: „The police officer arrived at the scene of the accident.” (Zamiast: „The policeman arrived at the scene of the accident.”)
- Używanie form męsko-żeńskich, takich jak „actor” lub „server„, „waitperson” zamiast „actress” lub „waitress”. Przykład: „My friend is an actor, and they just landed a role in a new movie.” (Zamiast: „My friend is an actress, and she just landed a role in a new movie.”)
- Używanie słów, które nie wykluczają ludzi o różnych orientacjach seksualnych, takich jak „partner” zamiast „husband” lub „wife”. Przykład: „She introduced me to her partner, who is a lawyer.” (Zamiast: „She introduced me to her husband, who is a lawyer.”)
Inkluzywność po polsku
Przykłady języka inkluzywnego w języku polskim:
- Używanie form męsko-żeńskich, np. „pracowników i pracowniczek” zamiast tylko „pracowników”.
- Używanie zamienników neutralnych, np. „osoby” zamiast „mężczyźni” lub „kobiety”.
- Używanie słów, które nie określają płci, takich jak „osoba” zamiast „pan” lub „pani”.
- Używanie słów, które nie wykluczają ludzi o różnych orientacjach seksualnych, takich jak „partner” zamiast „mąż” lub „żona”.
- Używanie słów, które nie dyskryminują ze względu na pochodzenie etniczne, takich jak „Romowie” zamiast „cyganka”.
Celem języka inkluzywnego w języku polskim jest stworzenie bardziej równościowego i uwzględniającego różnorodność języka, który pomaga w budowaniu bardziej tolerancyjnego i włączającego społeczeństwa.
Różnice jęzkowe
Tabela z przykładami różnic między polskim i angielskim:
| Język inkluzywny polski | Język inkluzywny angielski |
|---|---|
| „Pracownicy i pracowniczki” | „Employees” lub „Workers” |
| „Osoby” | „People” lub „Individuals” |
| „Osoba” | „Person” |
| „Partner” | „Partner” |
| „Przedstawicielka” | „Representative” |
| „Uczestniczki i uczestnicy” | „Participants” |
| „Członkowie i członkinie” | „Members” |
| „Wolontariusze i wolontariuszki” | „Volunteers” |
| „Rodzice i opiekunowie” | „Parents and caregivers” |
| „Mieszkańcy i mieszkanki” | „Residents” |
| „Studenci i studentki” | „Students” |
| „Pacjentki i pacjenci” | „Patients” |
| „Klienci i klientki” | „Clients” |
| „Kobiety i mężczyźni” | „Women and men” lub „Females and males” |
W języku angielskim jest zazwyczaj łatwiej stosować język inkluzywny, ponieważ w języku angielskim istnieje wiele neutralnych słów, które nie określają płci. W języku polskim, gdzie wiele słów jest zdominowanych przez formy męskie, wprowadzenie języka inkluzywnego może wymagać większej uwagi i świadomości językowej. Jednak wprowadzenie języka inkluzywnego jest ważne, ponieważ pomaga w tworzeniu bardziej równego i uwzględniającego różnorodność języka, co przyczynia się do budowania bardziej tolerancyjnego i włączającego społeczeństwa.
Więcej na ten temat:
- American Psychological Association. (2021). Inclusive language guidelines.
https://www.apa.org/about/apa/equity-diversity-inclusion/language-guidelines.pdf - „Czym jest język inkluzywny i jak stosować go w komunikacji marketingowej?” – artykuł na portalu Socialpress: https://socialpress.pl/2022/05/czym-jest-jezyk-inkluzywny-i-jak-stosowac-go-w-komunikacji-marketingowej
